การปลูกหอม กระเทียมอินทรีย์

ต้นเดือนตุลาคม 2561 สำนักงานมาตรฐานเกษตรอินทรีย์ มกท. ได้พาผู้ตรวจรับรองมาตรฐานเกษตรอินทรีย์สากล ไปดูงานสวนผักอินทรีย์ที่เมืองฟูกูโอกะ ประเทศญี่ปุ่น เราสังเกตเห็นว่า ทั้งสองสวนยกร่องผักสูงและทำทางระบายน้ำไม่ให้น้ำขังแปลงผัก  ผักงามเสมอ ไม่ค่อยมีหญ้าทั้งที่ไม่ได้คลุมฟาง

กลับมาบ้านที่เพชรบูรณ์ วางแผนจะลองปลูกหอม กระเทียม ที่ไร่นาป่าสวนอินทรีย์ แบบยกร่องสูงแทนการปลูกแบบยกร่องเตี้ย ที่เคยปลูกมาทุกปี ซึ่งมีปัญหาต้นทุนสูงมากจากค่าจ้างถอนหญ้าไร่ละหมื่น  เรามองลงไปในแปลงหอม กระเทียม ยังเห็นหญ้าขึ้นอยู่กับหอม กระเทียม ชัดเจน ทำให้ได้ผลผลิตต่อไร่ต่ำ หอมได้ 1000 กก. กระเทียม ได้ 300-500 กก.

หลังเก็บผลผลิตถั่วเหลืองปลายเดือนตุลาคม 2561 ได้จ้างรถไถฟอร์ดผาน 3 มาไถกลบต้นถั่วเหลืองและหญ้า เพื่อพลิกหน้าดินตากไว้ให้แห้ง ไถแปรด้วยผาน 7 และ ขึ้นร่องสูง  กว้างประมาณ 1 เมตร ยาวตามขนาดพื้นที่ และได้ชักร่องระบายน้ำป้องกันน้ำขังหลังร่องและเพื่อความสะดวกในการเดินทำงาน หลังจากนั้นวางระบบน้ำ เสร็จแล้วรดน้ำแปลงผักให้ชุ่ม วันรุ่งขึ้นเกลี่ยหลังร่องผักให้เรียบเสมอด้วยคราดหรือจอบ แล้วฉีดน้ำให้ชุ่ม วันรุ่งขึ้นนำพันธุ์หัวหอม และกลีบกระเทียมขนาดใหญ่มาปลูก ระยะปลูกระหว่างต้นระหว่างแถวหอมห่างกัน 1 คืบ ( กางมือออกวัดจากปลายนิ้วหัวแม่มือถึงปลายนิ้วก้อย ) ส่วนกระเทียมปลูกถี่กว่าหอมครึ่งหนึ่ง หลังปลูกเสร็จนำฟางคลุมหลังร่องและทางเดินหนาพอมองไม่เห็นดิน รดน้ำให้ชุ่ม วันรุ่งขึ้นรดน้ำซ้ำอีก 1 ครั้ง หลังจากนั้นก็รดน้ำ2-3 วันครั้ง ขึ้นอยู่กับแดดแรงมากน้อย หลังปลูกได้ 4-7 วัน หอม กระเทียมก็งอก เริ่มใส่ปุ๋ยคอกหมัก( มูลไก่พ่อพันธุ์แม่พันธุ์หรือไก่แกลบ มูลหมู มูลวัว )ครั้งแรก 300-500 กก.ต่อไร่ หลังใส่ปุ๋ยรดน้ำ มีหญ้างอกบนหลังร่องไม่มาก ถ้าเทียบกับตอนปลูกแบบยกร่องเตี้ยจะมีหญ้า 100 % พอยกร่องสูง มีหญ้า 1% เท่านั้น จะถอนหญ้าต้นเล็ก ส่วนหญ้าต้นใหญ่จะใช้มีดตัดรากบริเวณโคนต้นเพื่อป้องกันไม่ให้รากหอม กระเทียมขาด พอหอม กระเทียมอายุได้ 25-30 วัน ใส่ปุ๋ยคอกหมักประมาณไร่ละ300-500 กก.อีกครั้ง เมื่อหอมอายุ 65 วัน กระเทียม 80 วัน ก็เก็บผลผลิตได้

เพื่อนถาม

การยกร่องสูงหญ้างอกน้อยได้อย่างไร ไม่ใช่เป็นเพราะคลุมฟางเหรอช่วยคลุมหญ้าได้และรักษาความชื้นได้ด้วย  เป็นคำถามที่ดีมาก ทำให้เราได้มาทบทวนสิ่งที่เกิดขึ้นจริงในสวนหอม กระเทียมตัวเอง จากการสังเกตด้วยตา เราประเมินว่า มีเหตุผล 2 อย่างที่การยกร่องสูงทำให้หญ้างอกได้น้อย

สรุปแล้ว ปีนี้เรามีวิธีจัดการหญ้าในแปลงหอม กระเทียม  3 วิธีควบคู่กันไป คือปลูกแบบยกร่องสูง, คลุมฟางหนาพอมองไม่เห็นดิน และเมื่อมีหญ้างอกหญ้าต้นเล็กถอน หญ้าต้นใหญ่ใช้มีดตัดรากบริเวณโคนต้น

การยกร่องสูงทำให้พลิกเอาเมล็ดหญ้ากลับลงไปอยู่ในดินได้ลึกมาก จนงอกไม่ได้ มีเมล็ดหญ้าอยู่บนหลังร่อง และในดินตื้นปริมาณน้อย และงอกได้น้อยเมล็ด เพราะ การยกร่องสูงน้ำจะซึมลงร่องได้เร็ว และปีนี้ภาวะโลกร้อนรุนแรงมากแดดร้อนจัดมาก น้ำหลังร่องระเหยเร็ว สังเกตุเห็นร่องที่ฟางคลุมบางหน้าดินแห้งในวันเดียวเมล็ดหญ้าผิวดินจึงงอกไม่ได้ มีงอกได้เมล็ดที่อยู่ในดินตื้นที่ยังมีความชื้นพอให้งอกเท่านั้น ลดค่าจ้างถอนหญ้าได้มากเหลือไร่ละ 1,000 บาท

เรามองไปที่แปลงหอม กระเทียมอินทรีย์ เห็นแต่ต้นหอม กระเทียมงาม มีหญ้าแซมอยู่น้อยมาก ก็เป็นอันคาดหมายได้ว่าผลผลิตน่าจะได้มากกว่าเดิม ได้ผลผลิตมากเท่าไหร่จะแจ้งให้ทราบเมื่อเก็บผลผลิตหอมกลางเดือนกุมภาพันธุ์ ส่วนกระเทียมต้นเดือนมีนาคมค่ะ

ขอบคุณ สำนักงานมาตรฐานเกษตรอินทรีย์ มกท.ที่ทำให้ได้เห็นสิ่งดีดี ได้นำกลับมาใช้พัฒนาสวนอินทรีย์ตัวเองและความรู้นี้ น่าจะเป็นประโยชน์ต่อผู้สนใจทำเกษตรอินทรีย์และผู้บริโภคอาหารอินทรีย์คะ

นี่เป็นเพียงตัวอย่างหนึ่ง ถ้าเพื่อนชาวเกษตรอินทรีย์มีวิธีจัดการหญ้าแบบอื่นๆเอาความรู้มาแลกเปลี่ยนกันนะคะเพื่อจะได้พัฒนาการทำเกษตรอินทรีย์ให้ดีขึ้น แผ่นดินเราจะได้อุดมสมบูรณ์และน่าอยู่ค่ะ

พิสมัย  รัตนพลที ( จาก ไร่นาป่าสวนอินทรีย์ เพชรบูรณ์ )

มกราคม 62